Inspectie SZW: werknemers werken vaak onveilig

Print     PDF
Rubriek

De Inspectie SZW heeft de Staat van arbeidsveiligheid 2018 gepubliceerd. Daaruit blijkt dat er jaarlijks tussen vijftig en zeventig werknemers overlijden als gevolg van een ongeval op het werk. In 2017 stijgt het aantal ongevalsonderzoeken door de Inspectie SZW met zeven procent naar ruim 2.500. In 2016 overlijden meer dan 4.000 werknemers als gevolg van een beroepsziekte. De Inspectie SZW roept werkgevers én werknemers op: zet arbeidsveiligheid boven aan de agenda!

Beroepsziekte

Ruim 4.100 mensen overlijden in 2016 als gevolg van een beroepsziekte. Bijna tachtig procent van die slachtoffers is dan al gepensioneerd. Veel beroepsziektes komen namelijk pas na lange tijd aan het licht. De sectoren zorg, industrie, bouw, handel en zakelijke dienstverlening zijn verantwoordelijk voor twee derde van alle (nieuwe) beroepsziekten. De meeste beroepsziekten hebben betrekking op rug- en gewrichtsklachten en psychische aandoeningen. Bij beroepsziekten met dodelijke afloop gaat het vooral om kanker, hart- en vaatziekten en luchtwegaandoeningen. Vaak zijn deze het gevolg van  blootstelling aan gevaarlijke stoffen als asbest, lasrook en kwartsstof.

Gevaarlijke stoffen

Een kleine 60.000 werknemers werken in bedrijven waar zij kunnen worden blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen, zonder dat het bedrijf deze risico’s adequaat beheerst. Voor blootstelling aan asbest gaat het nog eens om 47.000 werknemers. Slechts vijftien procent van alle bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen, beschikt over de verplichte registratie gevaarlijke stoffen. Daarnaast hebben vier van de vijf risicobedrijven geen verplichte beoordeling uitgevoerd voor blootstelling van werknemers en de grenswaarden van gevaarlijke stoffen.

Slechts 27 procent van de bedrijven heeft belangrijke risico’s geïnventariseerd. Dit zijn met name de grote bedrijven, waar zestig procent van de werknemers werkt. Vooral kleine bedrijven hebben vaak geen of een onvolledige risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Tegelijkertijd is het aantal ernstige ongevallen bij kleinere bedrijven verhoudingsgewijs veel hoger van bij de middelgrote en grote bedrijven. Wanneer bedrijven de verplichte RI&E adequaat vervullen, kan dat de eerste stap zijn naar een betere veiligheidscultuur.

The road to zero

Een van de inspectieprogramma's betreft bedrijven met gevaarlijke stoffen: the road to zero. In 2017 had dit programma extra aandacht voor de aanpak van carcinogene, mutagene en reproductietoxische (CMR-)stoffen. In samenwerking met TNO, RIVM en het ministerie van SZW wordt het belang van de road to zero uitgedragen. Dit houdt in dat blootstelling aan deze stoffen en ziek worden van deze stoffen niet 'part of the job' is, want veilige blootstelling aan deze stoffen bestaat niet. Dus is vervanging van CMR-stoffen of minimalisering van blootstelling is de juiste weg. De bijbehorende interventiemix bestond uit een combinatie van:

  • inspecties naar blootstelling aan CMR-stoffen bij een dertigtal grote en complexe bedrijven ((een zogenoemde nulmeting);
  • de ontwikkeling van instrumenten (zoals een app voor werknemers);
  • de zelfinspectie gevaarlijke stoffen (inclusief CMR);
  • publicaties en bijdragen aan congressen.

Van de geïnspecteerde bedrijven had tachtig procent stap 1 (en 2) van het 4-stappenmodel nog niet op orde. Bij hen is gehandhaafd. Afhankelijk van de zwaarte van de overtreding met een waarschuwing, eis of boete. Er worden nu vervolginspecties uitgevoerd, waarbij stap 3 en 4 worden geïnspecteerd.

Rapport Staat van arbeidsveiligheid 2018 (Inspectie SZW)