Hoe beheers je een 'ongekende crisis'

Print     PDF
Rubriek

Wat zijn de mogelijke effecten van een crisis van ongekende omvang? En kunnen we ons daarop voorbereiden? Deze vragen staan centraal in een onderzoek dat het lectoraat crisisbeheersing van het Instituut Fysieke Veiligheid en Crisisplan uitvoeren in opdracht van het Veiligheidsberaad.

Op 17 oktober was er in dit kader een sessie waarin vertegenwoordigers van overheid en bedrijfsleven probeerden aan de hand van een fictief scenario een beter beeld te krijgen over hoe een crisissituatie tot maatschappelijke ontwrichting kan leiden en welke mechanismen daarbij een rol spelen. Het scenario omvatte een cascade-effect van uitvallende vitale voorzieningen en processen als gevolg van een cyberaanval.

‘De oorzaak van de crisis doet er in wezen niet zoveel toe’, stelt lector Crisisbeheersing Menno van Duin. ‘Waar we in ons onderzoek en ook in deze sessie op inzoomen, is het verschijnsel maatschappelijke ontwrichting. Iedereen in de crisisbeheersingswereld heeft het erover, maar een goede definitie is er eigenlijk niet. Daarom willen we het begrip beter duiden en zicht krijgen op acties waarmee crisismanagers en het bevoegd gezag kunnen sturen om die effecten te stabiliseren en te beperken.’

‘Maatschappelijke ontwrichting treedt niet op als er één dag geen water is of als het elektronisch betalingsverkeer één dag niet werkt. Anders wordt het als dergelijke vitale voorzieningen langere tijd, een week of langer, niet beschikbaar zijn. Dan kunnen emoties de overhand nemen en bestaat het risico dat algemeen aanvaarde maatschappelijke normen en grenzen overschreden worden. Als zo'n situatie dreigt te ontstaan, komt het erop aan dat de overheid en de betrokken sectoren vertrouwen uitstralen dat zij de situatie begrijpen en aanvullend op de emergente netwerken gaan acteren.’

Bron: Instituut Fysieke Veiligheid