Promotieonderzoek vervoer gevaarlijke stoffen per spoor

Op 27 oktober is Vincent van der Vlies gepromoveerd op de impasses tussen het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor en de stedelijke ontwikkeling.In zijn proefschrift 'Rail Transport Risks and Urban Planning: Solving deadlock situations between urban planning and rail transport of hazardous materials in the Netherlands' beschrijft hij hoe ruimtelijkeordeningsprojecten nogal eens muurvast komen te zitten wanneer bouwambities stuiten op veiligheidsrisico's.  De vraag hoe hoog risico’s zijn en wie (financieel) verantwoordelijk is voor een oplossing, kan de voortgang flink vertragen. Van der Vlies onderzocht hoe impasses rond stedelijke ontwikkeling en vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor te doorbreken zijn. Zijn oplossing is: wie wil bouwen, moet tegelijkertijd de veiligheid aantoonbaar vergroten. Deze oplossing kan op meer terreinen bruikbaar zijn.

Om te zien of zijn idee werkte, zette Van der Vlies twee simulaties op van een ontwerp- en een besluitvormingsproces. Hij nam twee reëel bestaande cases in Dordrecht en Roosendaal, waar overleggen muurvast zaten, en liet de betrokkenen hun problemen 'uitvechten' volgens zijn principes. 'Bestaande voorstellen betekenden dat de oriëntatiewaarde flink zou worden overschreden, dat wisten ze al, daar zat iedereen van te balen. Maar toen keken we welke maatregelen er konden worden genomen om het veiligheidsrisico te verlagen. Per stuk leverden die te weinig op, maar toen we gingen nadenken over combinaties kwamen daar, toch een beetje tot mijn verrassing, al heel snel goede alternatieve voorstellen uit. Uiteindelijk bleek dat de deelnemers door mijn voorstellen creatiever werden. Daarnaast konden  ze de risico’s – die ook nog eens lager werden - beter verantwoorden.'

Zelf vindt Van der Vlies, tegenwoordig werkzaam als veiligheidsconsultant bij Arcadis, de belangrijkste boodschap van zijn proefschrift dat veiligheid zich niet uit laat drukken in een absolute waarde, maar altijd afhangt van verschillende factoren die in de tijd kunnen wijzigen. Een relatieve benadering van veiligheid, die uitgangssituaties vergelijkt met nieuwe situaties, biedt meer mogelijkheden om continu aan veiligheid te werken. 'Het denken over veiligheid is in de ruimtelijke ordeningswereld tot nog toe vrij absoluut: als je maar aan de normen voldoet. Die kijk zou ik graag willen veranderen.'

Het proefschrift van Van der Vlies