Calamiteitenbestrijding op het water moet beter

Partner

CBRB - Robert Tieman

Het CBRB is nauw betrokken bij de totstandkoming van nieuwe wet- en regelgeving op het gebied van gevaarlijke stoffen en veiligheid en vertegenwoordigt via de Europese overkoepelende organisatie (de Europese Binnenvaart Unie) een groot deel van de sector bij relevante commissies in Brussel (EU), Straatsburg (CCR) en Genève (UNECE). Op nationaal niveau is het CBRB vanaf het begin betrokken geweest bij de werkgroep basisnet Water, die invulling geeft aan de Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen uit 2007. De risicocontouren op het gebied van externe veiligheid zien er vooralsnog zeer gunstig uit. Dit zijn ook bevindingen uit het internationale rapport genaamd CREATING. Ondanks deze positieve signalen heeft de sector onlangs haar zorgen geuit over de calamiteitenbestrijding op het water. De blusboten zijn technisch zeer verouderd en de aanvaartijden zijn lang.

Waterrand
Uit diverse evaluaties en onderzoek is gebleken dat de incidentbestrijding op het water moet verbeteren. Hoewel de regelgeving solide is, geldt dat niet voor de uitvoering. In 2006 startte daarom op initiatief van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en het Ministerie van Binnenlandse Zaken een landelijk project Waterrand. De opdracht van Waterrand was om de bestrijding van incidenten op het water te verbeteren en te komen tot een landelijk geldend unité de doctrine.

De binnenvaart heeft het laatste decennia een enorme groei doorgemaakt op het gebied van de grootte van de (passagiers)schepen alsmede de hoeveelheid schepen en kent een uitstekende reputatie ten aanzien van veiligheid, maar er moet ook naar de toekomst gekeken worden. In 2010 zijn er circa 125 nieuwe tankschepen actief geworden in West-Europa. Tien jaar geleden waren dit er welgeteld 19 (zie tabel hieronder). Met de realisatie van Maasvlakte 2 zal de capaciteit van de huidige containerbinnenvaart op den duur met een factor 5 moeten gaan groeien, gebaseerd op nog onlangs gepresenteerde prognoses van het Havenbedrijf Rotterdam. De zorgen zijn onlangs bevestigd door een zeer gerespecteerde vereniging: de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR), in een publicatie waarin zeer stevige woorden staan:
- Als we moeten uitrukken, dan kunnen we zo maar twee uur onderweg zijn. Ik geloof dat de norm een half uur is;
- Het is wachten op een ramp op de Waal.
Soortgelijke signalen vanuit de brandweerorganisatie werden tevens naar voren gebracht bij een congres van de NIFV in 2009.

Tabel: nieuwbouw tankvaart in West-Europa

Bron: EBIS

2011 & 2012 circa 78 dubbelwandige tankers

Zoals u weet is begin dit jaar de sector opgeschrikt door een ongeval met de tanker mts. Waldhof nabij St. Goar in Duitsland, met als gevolg de langstdurende naoorlogse stremming van de rivier de Rijn. Uit een van de evaluaties van het incident is gebleken dat een onderkoeld bemanningslid van de mts. Waldhof, dat door een ander schip is opgepikt, relatief laat van boord gehaald werd door de hulpdiensten. Een aspect dat naar voren kwam, is de gebrekkige communicatie tussen de hulpdiensten en het schip.

Naar aanleiding van deze feiten heeft de branche zelf zich de laatste jaren ingezet bij de totstandkoming van o.a. het ISGINTT-document (International Safety Guide for Inland Navigation Tankers & Terminals), realisatie van betere wet- en regelgeving op het gebied van ADN-opleidingen (gevaarlijke stoffen) en de ontwikkeling van een door de Arbeidsinspectie goedgekeurde branchecatalogus en RI&E. En de sector heeft aan het begin van dit jaar het Platform Transportveiligheid gevraagd mee te werken aan de volgende zaken:

1) Identificatie en mogelijke aanbevelingen voor:
a. Incidentbestrijding op het water gelet op de bovengenoemde ontwikkelingen
b. Kostenefficiënte bluscapaciteit vaarwegen, onder andere initiatief gemeentelijke veerdienst Gorinchem
2) Identificatie van de mogelijk significante afwijkingen van de aanvaartijden zoals vermeld in de rapportage Waterrand.
3) Identificatie toekomstige verbetering brandblusapparatuur aan boord van de schepen om de zelfredzaamheid van personeel en passagiers te vergroten. De wet- en regelgeving die dergelijke zaken gedetailleerd voorschrijft heeft in de optiek van diverse actieve leden geen gelijke tred gehouden met de schaalvergroting.

Op 1 september 2009 is het project Waterrand afgerond. De definitieve resultaten werden beschikbaar gesteld, maar hoe staat het met de uitwerking hiervan anno 2012? De resultaten hebben geen verplichtend karakter, maar de resultaten zijn door en voor alle betrokken partners opgesteld en het systeem kan alleen werken als alle betrokkenen zich houden aan de gemaakte afspraken.

Video introductie blusboten 1983 (bron: NIFV)