Verschillende werknemers- en werkgeversorganisaties in de binnenvaart hebben gewerkt aan een catalogus waarin beschreven is hoe arbeidsrisico’s voorkomen moeten worden. Deze arbocatalogus moet het veilig werken nog meer bevorderen, waardoor er minder ongevallen plaatsvinden. Zoals bekend geldt de binnenvaart als een van de meest gereguleerde en gecontroleerde sectoren van werkend Nederland. Daarbij gaat het om eisen die verschillende doelen dienen maar die voor een deel ook met elkaar samenhangen of zelfs overlappend zijn. Op al deze regels en eisen houden ook nog een groot aantal diensten toezicht, zowel van rijkswege als gemeentelijk. Goede afstemming en samenwerking tussen deze diesnten is noodzakelijk om door de bomen het bos te kunnen blijven zien; dit laatste geldt zowel voor de schipper als voor de toezichthouder zelf. Als uitgangspunten gelden daarbij: niet meer toezichtslast dan nodig, stimuleren van de zelfwerkzaamheid van de brance en alleen de echte risico’s aanpakken. In de rapportage A794 van de Arbeidsinspectie sloot de algemeen directeur Ijlenbroek zijn voorwoord af met de zinnen: “Tenslotte doe ik een dringend berope op diezelfde brancheorganisaties om op korte termijn een branchecatalogus te ontwikkelen voor alle deelsectoren van de binnenvaart, waarin bruikbare maatregelen zijn opgenomen om de voornaamste arborisico’s het hoofd te bieden. Het zal duidelijk zijn dat daarin in ieder geval aandacht moet worden besteed aan de in de betreffendr rapportage gesignaleerde stoffenproblematiek”. Deze rapportage was voor de werkgeversorganisaties mede aanleiding om samen met de werknemersorganisaties in de binnenvaart te werken aan een goedgekeurde arbocatalogus. Minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft in 2007 ruim 10 miljoen euro beschikbaar gesteld om de ontwikkeling van arbocatalogi te stimuleren. Werkegervers- en werknemersorganisaties konden een subsidie krijgen van 50.000 euro, als bijdrage in de kosten voor het samenstellen van een arbocatalogus voor hun branche. Sinds de nieuwe Arbowet in 2007 is ingegaan, heeft minister Donner van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tot september 2009 57 arbocatalogi goedgekeurd. Eenderde van de werknemers valt hiermee onder de werking van een dergelijke arbocatalogus. Naast de 57 arbocatalogi die zijn goedgekeurd, zijn er 50 arbocatalogi voor toetsing bij de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ingedien, waarover nog wordt beslist of inmiddels al is beslist. Dit betekent dat ongeveer de helft van de werknemers in Nederland onder de werking van de catalogus zullen vallen.


Bron foto: Interstream barging Sectorgericht
Met de wijziging van de Arbowet per 1 januari 2007 heeft de overheid de arbeidsomstandigheden, die tot dusver uitgebreid omschreven waren in het Arbobesluit en Arbobeleidsregels, verschoven naar het bedrijfsleven. Dat betekent dat in de Arbowet de huidige “middelenvoorschriften” per 1 januari 2010 zijn vervallen en alleen nog “doelvoorschriften” bevat. Werkgevers en werknemers kunnen samen aan de slag om eigen branchespecifieke “middelenvoorschriften” te ontwikkelen. Deze voorschriften worden in een arbocatalogus vastgelegd. Werkgevers en en werknemers hebben in de in 2007 hernieuwde Arbowet meer ruimte en verantwoordelijkheid gekregen om invulling te geven aan de wijze waarop ze binnen de branche aan de wet voldoen. Hierin staan de verschillende methoden en oplossingen beschreven die werkgevers en werknemers samen hebben afgesproken om aan de doelvoorschriften die de overheid stelt te voldoen. Bijvoorbeeld met beschrijvingen van technieken en methoden, goede praktijken, normen en praktische handleidingen. De verantwoordelijkheid voor de arbocatalogi ligt volledig bij werkgevers en werknemers of hun brancheorganisaties.

Vanaf de start begin 2008 zijn de belangrijkste risico’s vastgesteld en in de arbocatalogus beschreven:

- Werken in besloten ruimten
- Bedrijfshulpverlening en calamiteiten
- Jeugdigen in de tankvaart
- Werken op hoogte en valgevaar
- Blootstelling gevaarlijke stoffen
- Fysieke belasting

Arbocatalogus online

De arbocatalogus voor de binnenvaart is vrij toegankelijk via www.arbo-binnenvaart.nl